|
جزيره قشم بزرگترين جزيره ايران در
خليج فارس مي باشد كه در شمال باختري تنگه هرمز
قراردارد و طول آن 115 كيلومتر و عرض آن از 10 تا 35
كيلومتر متغير مي باشد . بيشترين عرض جزيره در امتداد
محوري است كه بندر لافت را به روستاي شيب دراز متصل مي
كند . شهر قشم مركز شهرستان قشم مي باشد كه بين مختصات
جغرافيايي5616 طول شرقي ( از نصف النهار گرينويچ ) و
2657 عرض شرقي واقع شده است .شهر قشم در شمال خاوري
جزيره قشم واقع شده ووسعت آن 3 كيلومتر و ارتفاع آن از
سطح دريا 10 متر است . نزديكترين شهر به شهر قشم
بندرعباس ( مركز استان ) با 12 ميل ( 22 كيلومتر ) راه
آبي ، و فاصله با تهران 1353 كيلومتر است كه 12 ميل آن
راه آبي و بقيه از طريق راه آسفالته بندرعباس ـ تهران
محاسبه گرديده است .
|
 |
|
قاح کوه |
ابرانيان قبل از اسلام جزيره قشم
را يتوكاوان ، ابن كوان ، برخت، ابركافان و لافت
ميخواندند و به تدريج اين اسامي به فراموشي گراييد و
نامهاي كشم و قشم متداول گشت . اين جزيره را بخاطر طول
زياد آن جزيره الطويله نيز ناميده اند . در زمان شورش
مغول و هرج و مرج آندوران رئيس قبيله اي كه نورو نام
داشت به جزيره قشم آمده ، سكونت اختيار كرده و اماكني
بنا نموده و نام شاهي بر خود گذاشته و ملقب به
نورانشاه گرديد.
آب و هواي جزيره قشم همانند جزاير ديگر خليج فارس ،
گرم و مرطوب است و بارندگي در آنجا بندرت صورت مي گيرد
( بارانهاي اين منطقه بصورت رگباري است و در مدت زمان
كوتاهي باران بسيار مي بارد ) . از نيمه دوم فصل بهار
بر ميزان گرمي افزوده مي شود و رطوبت هوا به علت تابش
طولاني خورشيد بر سطح درياي اطراف جزيره بالا مي رود و
به تدريج در پايان فصل بهار گرما شروع مي شود و در
مرداد ماه رطوبت و گرماي هوا به حداكثر درجه خود مي
رسد ، طبعا زندگي در چنين شرايطي مشكل و طاقت فرسا مي
باشد و به همين جهت عده زيادي از مردم به نقاط ديگر
كوچ مي كنند
شهر قشم و اطراف آن كه دارای اماكن قديمه و بقايای
قلاع هست به خوبي نشان از آبادی گذشته ي اين شهر بندری
دارد كه حاكی از دوران شهرنشينی و تمدن در ايام گذشته
بوده و مهمترين آن وجود آثار قلعه مستحكمی است كه توسط
پرتغاليها بنا شده و درحال حاضر در نزديكي جنوب خاوری
ميدان امام خمينی در مجاور دريا برپاست .
شهر بندري قشم درحال حاضر به شكل نيمدايره اي در كنار
شمال خاوري جزيره اي به همين نام همراه با بافت سنتي و
نخلستانهاي زياد چهره طبيعي شهر را نمايان مي كند
.مناظر طبيعي اطراف شهر قشم هنگامی كه با وسايل حمل و
نقل دريايي از بندرعباس به سوی قشم حركت مي كنيم در
حوالي اين بندر بسيار زيبا جلوه مي كند ، طرز معماری
سنتي متناسب با شرايط اقليمي محيط ، با خانه ها و
بادگيرهاي بلند قديمي و ساختمانها نماي اصلي شهر را به
وجود مي آورند . اسكله بندر قشم در سالهای گذشته بنا
شده كه بصورت فلزي بوده و همچنين درسال 1362 موج شكني
براي اين بندر احداث شده و ساختمان گمرک آن در دو طبقه
بوده و از ابنيه قديمي بافت مركزی شهر به شمار مي رود
. شهر قشم از دو سوی شمال و خاور محدود به دريا همراه
با ديوارهای طبيعي و مرتفع است .
بازار شهر قشم را بايد از جالبترين بازارهاي جنوبي
ايران دانست ظاهراً عمر چنداني از ساختمان آن نمي گذرد
و در بعضي از نقاط بازار ، به صورت سرپوشيده ديده مي
شود كه نمونه هاي اين بازار در اكثر شهرهاي جنوبي بنا
مي گردد . بازار شهر قشم كه مركز مهم اقتصادي شهرستان
به شمار مي رود تقريباً حد فاصل بلوار شهيد باهنر و
خيابانهاي امام خميني و شهيد محمد منتظري واقع شده كه
مركز خريد و فروش كالاهاي لوكس به شمار مي رود.
شهر قشم توسط جاده ي سراسري بصورت آسفالته به طول 124
كيلومتر از خاور جزيره به باختر جزيره ( با سعيدو )
منتهي مي گردد.
در جزيره قشم آثار تاريخي مهمي وجود دارند كه حكايت از
تمدن و شهرنشيني دوران كهن مي كنند ، اماكن بازمانده
دوران گذشته چه نظامي و غير نظامي در نقاط مختلف مانند
: اطراف شهر قشم ـ باسعيدو ـ سوزا و ... جملگي از يك
وضع سياسي و اجتماعي و اقتصادي گذشته قشم را كه با
شرايط حال به هيچوجه قابل مقايسه نيست بيان مي كنند .
وجود لوحه اي به خط كوفي در مسجد داخل جزيره موسوم به
گوشه ( مشهور به برج ) حاكي از آن است كه اين مسجد در
سال 244 هـ . ق تعمير شده ولي تصور ميرود اين مسجد
قبلاً آتشكده بوده و همچنين در اثر زلزله شديدي در سال
826 هـ. ق از بين رفته است . آثار قلاع پرتغاليها كه
قبل از سلطنت شاه عباس كوير ساخته شده و با توپهاي
بزرگ آن زمان مجهز بوده است در جزيره قشم ديده مي شود
.عمارات شيخ عبدالرحمان كه اهالي ، آن را قلعه نادري
مي نامند و باني آن را نادرشاه افشار مي دانند . ولي
عده اي برآنند كه بناي آن را سلاطين صفوي ساخته اند .
قلعه قشم در كنار شهر قشم از آثار باقيمانده پرتغاليها
است كه امام قلي خان در سال 1031 هـ . ق به آن حمله
كرد .
آثار قلعه لافت و بقاياي آثار قديمي آن حاكي از آن است
كه لافت مهمترين و بزرگترين بندر تا قبل از احداث قلاع
پرتغاليها در نواحي جزيره قشم بوده است . مقبره و سنگ
قبر يك انگليسي در قبرستان انگليسيها در نزديكي با
سعيدو ، تكيه و مسجد مخروبه باسعيدو ، زيارتگاه خضر و
الياس درباسعيدو ، آثار باقيمانده چهار سد آبرساني از
عهد هخامنشيان و ساسانيان هنوز در جزيره قشم برجاست .
بقعه و زيارتگاه شيخ شاه عمر بر بالاي تپه اي در حوالي
سواحل سوزا واقع است .
بقعه و زيارتگاه سيد حسن بن سيد منصور واقع در لافت .
قدمگاه سيد مظفر در نزديكي شهرقشم .
مقبره شيخ شاه شهيد واقع بر بالاي تپه باستاني خربس .
بركه مرمت شده شهرباستاني خربس در جزيره قشم .
قبرستان روستاي رمكان و خرابه هاي نورانشاهي .
مسجد برخ در آبادي گوشه كه داراي گچبري است و بقعه شيخ
برخ نيز در همين محل واقع مي باشد.
زيارتگاه بي بي مريم كه اين بقعه در ميان قبرستان
قديمه اي واقع شده است .
آثار باقي مانده نيايشگاه تپه باستاني خربس منتسب به
دوره مادها . |